Misterium Gorzkie Żale

Nabożeństwo „Gorzkie żale” istnieje tylko w polskiej kulturze religijnej. Powstało na przełomie XVII i XVIII wieku, kiedy wciąż jeszcze odprawiano średniowieczne misteria pasyjne. M I S T E R I U M G O R Z K I E Ż A L E
Aleksander Kościów
Wykonawcy
Andrzej Bauer & Warszawska Grupa CELLONET (Warszawa),
Zespół Międzynarodowej Szkoły Muzyki Tradycyjnej (Lublin)
Leszek Lorent, Szymon Linette, instrumenty perkusyjne (Warszawa),

16 kwietnia 2001, godz. 19.30, kościół pw. Nawiedzenia NMP, Warszawa, ul. Przyrynek 2.

Nabożeństwo „Gorzkie żale” istnieje tylko w polskiej kulturze religijnej. Powstało na przełomie XVII i XVIII wieku, kiedy wciąż jeszcze odprawiano średniowieczne misteria pasyjne. Pobożność ludzi baroku potrzebowała jednak nowych form kultu, nabożeństw, które nie tylko relacjonowałyby biblijne wydarzenia, ale pozwalały ludziom zbliżyć się do cierpień umęczonego Chrystusa.
Współczesny polski kompozytor Aleksander Kościów na zamówienie Festiwalu Tradycji i Awangardy Muzycznej KODY w Lublinie napisał w 2010r. utwór muzyczny, który łączy tradycyjne, śpiewane na Lubelszczyźnie pieśni „Gorzkich żali” z intensywnością brzmienia wiolonczelowego oktetu. Utwór wykonany został przez znakomitych wiolonczelistów z Warszawskiej Grupy CELLONET kierowanej przez Andrzeja Bauera oraz Zespół Międzynarodowej Szkoły Muzyki Tradycyjnej prowadzony przez Jana Bernada.
Mariaż "Gorzkich żali" - śpiewanych na ludową modłę białymi głosami - z niezwykle plasty-cznym i głębokim organizmem ośmiu wiolonczel to niecodzienne doświadczenie muzyczne (jak na polskie warunki, samo w sobie, dość egzotyczne), ale i przeżycie w znacznej mierze mistyczne. To rodzaj podróży wąską, rzadko uczęszczaną ścieżką na pograniczu konwencji: klasycznej ekspresji, folkloru i kontemplacyjnej modlitwy. Muzyka naszych czasów, misterium religijne i echo starych jak sam lud technik wokalnych, przypomnianych w duchu folklorystycznego renesansu.
Aleksander Kościów
Urodzony w 1974 roku. Ukończył warszawską Akademię Muzyczną w klasie kompozycji (prof. M. Borkowski) oraz altówki (prof. B. Sroczyński). Laureat konkursów kompozytorskich, stypendysta Fulbrighta (2004), współpracownik Joe Altera (USA), choreografa baletu współcze-snego. Autor m.in. felietonów i artykułów o szeroko pojętej percepcji muzyki (zwłaszcza w opolskim piśmie „Strony”). Poza Polską jego utwory były wykonywane we Francji, w Niemczech, USA, Rosji, Japonii, Korei Płd., Wielkiej Brytanii i na Ukrainie. Obecnie pracuje jako wykładowca macierzystej uczelni.
Warszawska Grupa CELLONET
Warszawska Grupa CELLONET powstała w 2007 roku. Składa się ze znakomitych polskich wiolonczelistów, złączonych wspólnym celem kreatywnego wykonawstwa. Soliści znani z sal konce-rtowych, uczestnicy festiwali, laureaci międzynarodowych konkursów, łącząc swoje doświadczenia, tworzą zespół, w którym sztuka i wirtuozeria stanowi nierozerwalne elementy.
CELLONET współpracuje z wyróżniającymi się artystami najmłodszego pokolenia, w szcze-gólności kolejnymi laureatami Międzynarodowego Konkursu im. Witolda Lutosławskiego organizo-wanego od 1997 roku w Warszawie.
CELLONET wykonuje nie tylko utwory powstałe w przeszłości, lecz pragnąc poszerzać repertuar dla zespołów wiolonczel, inspiruje kompozytorów do tworzenia nowych kompozycji oraz ściśle z nimi współpracuje podczas przygotowywania prawykonań. Działa również z artystami ze świata jazzu, m.in. z Anną Marią Jopek i Leszkiem Możdżerem.
Pierwsze, znakomicie przyjęte koncerty Grupy CELLONET odbyły się jesienią 2007 roku w Warszawskiej Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina, podczas XVII Międzynarodowego Festiwalu Młodych Laureatów Konkursów Muzycznych w Katowicach oraz w Studio Koncertowym Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego w Warszawie.
W 2008 roku Zespół został zaproszony do udziału w 51. Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”, a także do udziału w koncercie Jubileuszowym z okazji 75. urodzin Krzysztofa Pendereckiego, który odbył się w Filharmonii Narodowej w Warszawie.
Zespół Międzynarodowej Szkoły Muzyki Tradycyjnej
Powstał w 1999 roku w Lublinie z inicjatywy Fundacji Muzyka Kresów. Założycielami i liderami zespołu są Jan Bernad oraz Monika Mamińska. Zespół wyłonił się spośród uczestników zajęć warsztatowych, prowadzonych przez fundację w całym kraju od końca lat dziewięćdziesiątych. Głównym celem zespołu jest zachowanie i twórcza kontynuacja polskich pieśni tradycyjnych. W toku intensywnych, długotrwałych zajęć laboratoryjnych członkowie zespołu przyswoili sobie archaiczne techniki białego śpiewu, charakteryzującego się naturalnym, surowym brzmieniem, specyficznym sposobem oddychania i estetyką odległą zarówno od śpiewu bel canto, jak i muzyki popularnej.
Członkowie zespołu terminowali również u wybitnych śpiewaków ludowych i najlepszych fachowców rekonstruujących technikę archaicznego śpiewu z Polski, Ukrainy, Białorusi, Rosji i Litwy. Zespół nagrał trzy płyty: "Pieśni polskie", "Kołysanki" i "Pieśni wielkopostne". Koncertował w kraju i zagranicą, brał udział w spektaklach teatralnych. W 2006 wziął udział w 49 Festiwalu Muzyki Współczesnej Warszawska Jesień w projektach Jerzego Kornowicza, Jacka Kochana i Jarosława Siwińskiego. Zespół koncertował m.in. z Tomaszem Stańko, Krzysztofem Knittlem, Tadeuszem Wieleckim i Andrzejem Bauerem. W jego repertuarze zespołu znajduje się spektakl muzyczny "Trzy dźwięki", bliższy muzyce współczesnej niż tradycyjnej.
Leszek Lorent, perkusista specjalizujący się w wykonywaniu muzyki awangardowej oraz dzieł teatru instrumentalnego. Jest laureatem pierwszego miejsca na Ogólnopolskim Konkursie Perkusyjnym we Wrocławiu w 2003 r.
Szymon Linette, perkusista nagrywał i występował dla Polskiego Radia i Telewizji Polskiej, współpracował min. z: Jerzym Semkowem, Krzysztofem Pendereckim, Antonim Witem, Filharmonią Narodową, Mazowieckim Teatrem Muzycznym, Orkiestrą Symfoniczną Opery Narodowej w Warszawie, Małą Filharmonią, Polską Orkiestrą Radiową, Teatrem Rampa, Sinfonią Iuventus, Warszawską Grupą Perkusyjną.
Fundacja "Muzyka Kresów" powstała w 1991 roku z inicjatywy uczonych i twórców Lublina. Głównym celem działalności Fundacji jest prezentacja i badanie kultur tradycyjnych, a w szczególności muzyki tradycyjnej Europy Środkowo-Wschodniej. Fundacji działa na rzecz pełniejszego rozumienia tradycji Europy, a jednocześnie integrowania ośrodków akademickich i środowisk twórczych pracujących nad odtworzeniem tożsamości kulturowej narodów i grup etnicznych. Służyć temu mają organizowane przez Fundację konferencje, seminaria, koncerty, ekspedycje naukowe i programy edukacyjne. Priorytetowo traktowane są działania edukacyjne, adresowane przede wszystkim do dzieci, młodzieży. W 1998 powołana została przy fundacji Międzynarodowa Szkoła Muzyki Tradycyjnej w ramach której wykorzystywane są m.in. eksperymentalne programy edukacji muzycznej. Od 1999 Fundacja organizuje w Lublinie międzynarodowy festiwal „Najstarsze pieśni Europy”, jest również współorganizatorem Festiwalu Tradycji i Awangardy Muzycznej KODY.
Ośrodek Międzykulturowych Inicjatyw Twórczych „Rozdroża” jest nową miejską instytucją kultury działającą w Lublinie od października 2008. Wyrasta z istniejącej od początków lat dziewięćdziesiątych Fundacji Muzyka Kresów, która w archaicznej muzyce ludowej poszukuje źródłowego doświadczenia tradycji. Pasję zgłębiania źródeł naszej kultury ośrodek pragnie spotykać i zderzać z utopiami dwudziestowiecznej awangardy – wyzwalać energię, jaką daje skojarzenie tradycji ze sztuką najnowszą, doprowadzać do twórczego iskrzenia między głosami przeszłości a wyrafinowaniem współczesnej sztuki. Ideą działalności ośrodka jest spotykanie ze sobą różnych kulturowych idiomów – czerpanie z kulturowej i etnicznej rozmaitości świata, ale też konfrontowanie ze sobą różnorodnych języków artystycznych. Ośrodek nawiązuje do alternatywnych projektów kultury, gdyż bliższa jest jego twórcom ludowa zgrzebność i konceptualna namiętność awangardy niż gładkość kultury popularnej. Ośrodek jest organizatorem Festiwalu Tradycji i Awangardy Muzycznej KODY i Festiwalu Sztuki w Przestrzeni Publicznej OPEN CITY. Działalność ośrodka sponsorowana jest m.in. przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, ZAiKS oraz Narodowy Instytut Audiowizualny.
Organizatorzy:
Fundacja Muzyka Kresów, Lublin
Ośrodek Międzykulturowych Inicjatyw Twórczych „Rozdroża”, Lublin
Związek Kompozytorów Polskich, Warszawa
Urząd Miasta Lublin
Sponsorzy:
Zrzeszenie Autorów ZAiKS
Stowarzyszenie Artystów Wykonawców STOART
Patronat medialny:
II Program Polskiego Radia
Kontakt:
Jan Bernad
tel. 609 609 912
Renata Kołaczek
Tel. 81 4665989
Ośrodek Międzykulturowych Inicjatyw Twórczych “Rozdroża“,
Krakowskie Przedmieście 39, 20-007 Lublin,
Ten adres email jest ukrywany przed spamerami, włącz obsługę JavaScript w przeglądarce, by go zobaczyć